طبق بر شمارۀ جلد ورق زدن > جلد سوم > آیا سوگند یاد کردن به نبي صلى الله عليه وسلم جایز است

(شماره بخش 3; صفحه 142)

آیا سوگند یاد کردن به پیامبر صلی الله علیه وسلم جایز است؟

پاسخ: سوگند یاد کردن به چیزی از مخلوقات وبه نبي صلى الله عليه وسلم به کعبه وبه امانت وغير آن به نزد جمهور اهل علم جایز نیست، بلکه بعضی علما إجماع را بر آن نقل کرده اند، وروایت خلاف آن بر جايز سوگند یاد کردن به نبي صلى الله عليه وسلم شاذ است وآن نظری است که دلیل ندارد، بلکه آن باطل ومخالف اجماع اهل علم وخلاف احاديث صحيح وارد شده در این باره است، واز آن جمله حدیثی است بخاری ومسلم آن را از امير مؤمنين عمر بن خطاب رضی الله عنه تخریج کرده اند كه پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: هر آئینه خداوند شما را از سوگند یاد کردن به پدران تان منع میکند پس هرکه میخواهد سوگند یاد می کند بنام خدا سوگند یاد کند ویا سکوت کند ودر صحیح بخاری ومسلم از ابو هريره رضی الله عنه روایت است كه پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: هرکه سوگند یاد کرد پس درسوگند خود گفت سوگند به لات وعزا پس باید بگوید لااله الا الله معبودبرحق نیست جزخداوند ودلیل وحکمت آن این است که سوگند یاد کننده بغیر خداوند نوعی از شرك مرتکب شده پس کفارۀ آن این است که كلمۀ توحيد را از صدق دل وإخلاص بگوید تا با آن شرکی را که از او وقوع یافته محو کند. وترمذي وحاكم به اسناد صحيح از ابن عمر (رضی الله عنهما) تخریج کرده اند که وی گفت اینکه پیامبر (صلی الله علیه وسلم) فرمودند: کسیکه بنام غیر خدا سوکند یاد کند کافر شده ویا شرک آورده است وابو داود از حدیث بریده بن خصیب رضی الله عنه تخریج کرد كه پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: هرکه به امانت سوگند یادکندازمانیست واز ابو هريره رضی الله عنه كه پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: به پدران ومادران تان وبه بتان سوگند یاد نکنید وبه خدا سوگند یاد نکنید مگراینکه صادق باشید آنرا ابو داود ونسائي تخریج کردند، واز جمله کسانیکه اجماع را در تحريم سوگند یاد کردن بغير خدا نقل کرده امام ابو عمربن عبد البر نمری
(شماره بخش 3; صفحه 143)
رحمه الله است. وبعض اهل علم از آن به کراهت تعبیر کرد پس باید بر كراهت تحریم حمل شود بنابر نصوص وبرای گمان نیک کردن نسبت به اهل علم. وبعض کسانیکه در آن آسانی کرده اند به حدیثی که در صحيح مسلم آمده تعلل کرده اند ودر آنجا نبي صلى الله عليه وسلم در حق کسی که در بارۀ شرائع اسلام از ایشان سوال کردند فرمود: رستگارشد وپدرش اگرراست گفت وجواب: اینکه این روايت شاذ مخالف احاديث صحيح است وتمسک به آن جایز نیست واین حكم نزد اهل علم شاذ است وآن حکمی است که فرد در آن جماعتی ازعلمای مخالفت کند، واحتمال دارد که این لفظ تصحيف باشد ﭽنانـﭽـه که ابن عبد البر - رحمه الله - گفته است واصل عبارت اینطور است (أفلح والله) پس بعض نویسندگان ویا راویان آن را تصحیف کرده اند، واحتمال دارد که نبي صلى الله عليه وسلم آنرا قبل از نهي از سوگند یاد کردن بغير خدا گفته باشند، وبه هر حال این روايت شاذ است وبرای کسی که به خدا وروز آخرت ایمان دارد جایز نیست به آن تشبث ومخالف احاديث صحيح صريح دال بر تحريم سوگند یاد کردن بغير خدا را کند واینکه این کار از محرمات شركي است، وبه تحقیق نسائي به اسناد صحیح از سعد پسر ابو وقاص رضي الله عنه تخریج کرد که وی به لات وعزى سوگند یاد کرد پس از نبي صلى الله عليه وسلم در بارۀ آن سوال کرد فرمودند: بگو معبود بر حقی جز خدا وجود ندارد او یگانه است شریک برای او نیست ملک وسلطنت از آن اوست حمد وستایش او راست واو بر همه چیز قادر است وسه بار به جانب چپ خود بدم واز شیطان رانده شده به خدا پناه بر وبر نگرد واین لفظ شدت تحريم سوگند یاد کردن بغير خدا را تاکید می کند واینکه سوگند به غیر خدا شرک واز همزات ووسوسه های شيطان است ودر آن تصريح به نهي از باز گشت به آن میباشد، وازخداوند مسئلت ميداریم که برای ما وشما فقه در دين خود واصلاح قصد ونیت وعمل رانصیب فرماید، وما وهمۀ مسلمين را از پیروی نمودن هواى نفس ووسوسه های شيطان در پناه خود نگاه دارد او شنوا ونزدیک است وخداوند ما وشما را تحت رعایت وعنایت خویش بگیرد والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته.



  قبلی     بعد