طبق بر شمارۀ جلد ورق زدن > جلد سوم > درس هاى مهم برای همۀ امت

(شماره بخش 3; صفحه 288)

درس هاى مهم برای همۀ امت

درس اول: سورۀ فاتحه وآنچه از سوره های کوتاه میسر است، از سورۀ زلزله تا سورۀ ناس بطور فهماندن رو دررو وتصحيح قراءت، ویاد دادن وشرح آنچه که فهمیدن آن واجب است.

درس دوم: گواهی دادن اینکه معبود بر حقی جز خدا نیست واینکه محمد فرستادۀ خداست با شرح معاني آن وبيان شروط لا إله إلا الله ومعنای آن "لا إله" نفی همه آنچه که بغیر خدا عبادت میشود "إلا الله" اثبات عبادت برای خدای یگانه وبدون شريک.
واما شروط لا إله إلا الله عبارت است از: علم نفي کنندۀ جهل، ويقين نفي کنندۀ شک، واخلاص نفي کننده شرک، وراستی نفي کنندۀ دروغ، ودوستی نفی کنندۀ دشمنی، وفرمانبر داری نفی کنندۀ فرمان نبردن، وقبول نفي کننده رد، وکافر شدن به آنچه که غیر از خدا پرستش میشود.
وبدرستی که در این دو بیت جمع شده است:

علــم است ويقيــن واخـلاص وراستی به همراه
محبت وفرمانبرداری وقبــــول آن
وهشتم بر آن علاوه شده وآن كافــر شدن تو به
معبودانیکه بغیر خدا عبادت شده اند

(شماره بخش 3; صفحه 289)
درس سوم: اركان ايمان وآن شش است، اینکه ایمان بیاوری به خدا وملائكه وكتابها ورسولان او، وبه روز آخرت، وايمان آوری به قدر که خیر وشر آن از جانب خداوند است:
درس چهارم: اقسام توحيد سه قسم است وآن: توحید ربوبییت: وتوحید الوهیت، وتوحيد اسما وصفات.
واقسام شرک سه قسم است: شرك بزرگتر، وشرك کوچکتر، وشرك خفي.
پس شرك بزرگتر موجب نابودی واز بین رفتن عمل وجاودان ماندن انسان در دوزخ میشود، چناچه خداوند متعال فرمود است: ﭿ و اگر شريك مقرر ميكردند البته نابود شدي از ايشان آنچه كرده بودند خداوند پاک فرمود: ﭿ روا نباشد مشركان را که آباد سازند مسجدهاي خدا را اعتراف كرده بر خودشان دركفر آن جماعه باطل شد عملهائي ايشان و در آتش ايشان هميشه جاودان واگر کسی بر شرک بمیرد هرگز بخشیده نمیشود. وجنت بر او حرام است، چنانکه خداوند عز وجل فرموده است: هر آئينه خدا نميآمرزد که او را شريك مقرر كرده شود و ميآمرزد غير شرک را برای کسیکه بخواهد. خداوند پاک فرمود: هر آئينه كسيكه بخدا شریک مقرر ميكند حرام كرده است خدا بهشت را بر وي و جاي او دوزخ است و نيست ستمكاران را هيچ ياري دهنده.
واز انواع شرک خواندن مردگان وبتها، وکمک خواستن از آنها، ونذر کردن وذبح کردن برای آنها ومانند آن است.
اما شرک كوچکتر: آن است که در آیات قرآن وسنت از آن بنام شرک نام برده شده است، ولكن از جنس شرک بزرگتر نیست، مانند رياء در بعض کارها، وسوگند یاد کردن به غیر خدا، وگفتن آنچه که خدا خواست وفلانی خواست، ومانند آن بنا به فرمودۀ پیامبر (صلی الله علیه وسلم): بزرگترین ترسی که من بر شما میترسم شرک كوچكتر است پس در باره ماهيت آن پرسیده شد پس فرمود: ریاء
(شماره بخش 3; صفحه 290)
آنرا امام احمد وطبرانی وبیهقی از محمود بن لبید انصاری رضي الله عنه به اسناد جيد روايت كردند آنرا طبرانی با اسانيد خوبى از محمود بن لبيد از رافع بن خدیج از پیامبر (صلی الله علیه وسلم) روايت كرد. وفرمودۀ پیامبر (صلی الله علیه وسلم): کسیکه به چیزی غیر از خداوند قسم بخورد شرک کرده است آنرا امام احمد به اسناد صحیح از عمر بن خطاب رضی الله عنه روايت كرد. آنرا ابو داود وترمذی به اسناد صحیح از حدیث ابن عمر رضی الله عنهما از پیامبر (صلی الله علیه وسلم) روايت كردند بتحقیق فرمودند: کسیکه بنام غیر خدا سوکند یاد کند کافر شده ویا شرک آورده است
وفرمودۀ پیامبر (صلی الله علیه وسلم): نگویید: آنچه که خدا خواست وفلانی خواست، بلکه بگویید: آنچه خدا خواست پس از آن فلانی خواست آنرا ابو داود به اسناد صحیح از حذيفه بن يمان رضی الله عنه تخريج كرد.
واین نوع شرک موجب ردت از اسلام نمیشود، ونیز موجب جاودان ماندن در دوزخ نمیشود، ولكن منافي كمال توحيد است.
اما نوع سوم: وآن شرک خفي است، ودليل آن فرمودۀ نبي صلى الله عليه وسلم است: آیا شمارا خبر ندهم به آنچه خوفناکتر است بر شما نزد من از مسیح دجال؟ گفتند: آری ای رسول خدا.فرمود: شرک پنهان.. مرد بلند میشود ونماز میخواند ونماز خود را بسیار آراسته وخوب ادا میکند، چون او می بیند مردی بسوی او نگاه دارد آنرا امام احمد در مسندش از ابو سعید الخدرى رضی الله عنه روايت كرد.
وجایز است شرک را تنها به دو نوع تقسیم کرد:
بزرگتر وكوچكتر، اما شرک خفي شایع تر آنهاست.. وشرک بزرگتر مانند شرك منافقان است، زیرا آنها عقائد باطل خود را مخفی می کنند، واز روی ریا واز ترس جان خود تظاهر به اسلام می کنند.
وشرک كوچكتر مانند رياء است، چنانکه در حدیث محمود بن لبید انصاری سابق گذشت.. خداوند توفیق دهنده است.
(شماره بخش 3; صفحه 291)
درس پنجم: اركان اسلام وآن پنج است:
گواهی دادن بر اینکه بجز خدا معبود بر حق نیست، واینکه محمد پیامبر خدا است، وبرپا کردن نماز، ودادن زکات، وروزه ماه رمضان، وحج بيت الله الحرام برای کسی که توان رفتن به آنجا را دارد.
درس ششم: شرط های نماز وآن نه شرط است:
اسلام، وعقل، وتمييز، وبر طرف کردن بی وضویی، ودور کردن نجاست، پوشاندن عورت، داخل شدن وقت، وروبر ایستادن بسویث قبله، ونيت.
درس هفتم: اركان نماز وآن چهارده است:
ایستادن در صورت قادر بودن به آن، وتكبير احرام ، وقرائت سورۀ فاتحه، وركوع، وراست ایستادن بعد از ركوع، وسجده کردن به هفت عضو، ونشستن بين دوسجده، وطمأنينه وآرامش در همۀ افعال نماز، ورعایت ترتيب بين اركان نماز، وتشهد اخير، ونشستن برای آن، ودرود وسلام خواندن بر پیامبر صلى الله عليه وسلم ودو سلام دادن.
درس هشتم: واجبات نماز وآن هشت است:
همۀ تكبيرات غير از تكبیر احرام، وگفتن سمع الله لمن حمده برای امام ومنفرد، وگفتن ربنا ولك الحمد برای هر یک از امام ومنفرد، وگفتن سبحان ربي العظيم در ركوع، وگفتن سبحان ربي الأعلى در سجود، وگفتن رب اغفر بيامرز لي بين دوسجده، وتشهد اول ، ونشستن برای آن.
درس نهم: بيان تشهد ( التحيات ) وآن عبارت است از:
سپاس وستایش ونماز وهمه افعال نیک وپاکیزه برای خداوند است، سلام ورحمت وبرکات خدا بر تو ای پیامبر، سلام بر ما وبر بندگان شایستۀ خدا، گواهی میدهم بر این که نیست معبودی بر حق مگر خدای یکتا، وگواهی میدهم که محمد بنده وفرستادۀ اوست.
بعد از آن بر پیامبر - صلی الله علیه وسلم - صلوات بفرستد وبگوید:
(شماره بخش 3; صفحه 292)
بار الها بر محمد وبر آل محمد درود بفرست چناچه که بر ابراهیم وآل ابراهیم درود فرستادی که تو ذات ستوده صفات هستی، وبرکت انداز بر محمد وآل محمد چناچه که بر ابراهیم وآل ابراهیم برکت انداختی، که تو ذات ستوده صفات وبزرگوارهستی.
وبعد از تشهد اخير از عذاب جهنم واز عذاب قبر واز فتنۀ زندگی ومرگ، واز فتنۀ مسيح دجال، سپس هر دعای را که خواست اختیار کند وبخصوص دعای مأثور را اختیار کند واز آن جمله:
الها من را بر یاد کردن وشكر کردن ونیکو عبادت کردن خود کمک فرما، بارالها من بر نفس خویش ستم کردم، وگناهها را جز تو کسی نمی بخشد پس مرا ببخش به بخشیدنی از نزد خود، وبر من رحم فرما که تو بخشنده ومهربان هستی .
درس دهم: سنتهای نماز واز آن جمله:
1 - استفتاح بمعناى خواندن دعای داخل شدن در نماز.
2 - گذاشتن دست راست بر دست چپ بالای سینه هنگام ایستاد شدن.
3 - بلند کردن دودست در حالیکه انگشتان بهم پیوسته وکشیده باشند به ازای دو گوش، هنگام تکبیر اول، وهنگام رکوع وهنگام بالا شدن از آن، وهنگام بلند شدن از تشهد اول براى ركعت سوم.
4 - زیاده از یکبار تسبح گفتن در ركوع وسجود.
5 - زیاده از یکبار دعاء کردن به مغفرت بين دو سجده.
6 - برابر کردن سر به پشت در رکوع.
7 - دور ساختن دو بازو از پهلوها، وشکم از رانها در سجده.
8 - بلند گرفتن آرنجها در سجود.
9 - نشستن نمازگذار بر پای چپ او، وایستاد کردن پای راست در تشهد اول وبين دو سجده.
(شماره بخش 3; صفحه 293)
10 - نشستن برورک (نشستن به صورتی که سمت راست نشیمنگاه برپای راست وسمت چپ نشیمنگاه برزمین قرار گیرد) در تشهد اخیر.
11 - ایستاد ساختن پای راست در حین نشستن.
12 - صلوات وبرکت خواستن بر محمد وآل محمد وبر إبراهيم وآل إبراهيم در تشهد اول.
13 - دعا کردن در تشهد اخير.
14 - جهر خواندن قراءت در نماز بامداد ونماز جمعه ونمازهای دو عید واستسقاء ودر دو ركعت اول نمازهای مغرب وعشاء.
15 - خفیه خواندن قراءت در ظهر وعصر ودر رکعت سوم مغرب ودر دو رکعت اخير از عشاء.
16 - خواندن زیاده از سورۀ فاتحه از قرآن با رعایت کردن بقيۀ سنتهای نماز غیر از آنچه که ذکر کردیم.
درس یازدهم: مبطلات نماز وآن هشت است.
1 - سخن گفتن عمدی به همراه یادآوری ودانستن آن. امافراموش کننده وجاهل نمازآنها به آن باطل نمیشود.
2 - وخنده کردن.
3 - وخوردن 4 - ونوشیدن.
5 - وآشکارشدن عورت.
6 - وکج شدن فاحش از جهت قبله.
7 - وبازی کردن بسیار وپی درپی در نماز.
8 ـ شکستن وضو.
(شماره بخش 3; صفحه 294)
درس دوازدهم : شرطهای وضوء وآن ده است.
اسلام وعقل وتمييز ونيت وبه همرا داشتن حکم آن به این معنا که نیت قطع آن را نکند تا اینکه طهارت خود را تکمیل کند. وقطع شدن موجب وضو، واستنجاء ویا پاک کردن محل نجاست با سنگ وغیر آن قبل شروع کردن در وضو، وپاک کننده بودن آب استنجا ومباح بودن آن، ودور کردن آنچه که رسیدن آن را پوست بدن منع میکند، ودخول وقت نماز نسبت به کسی که به بی وضویی دایمی مبتلا است.
درس سیزدهم: فرضهای وضوء وآن شش است:
شستن رو واز آن مضمضه واستنشاق، وشستن دستها تا آرنج ها، مسح كردن تمام سر واز آن گوشها، وشستن هر دو پا تا شتالنگ ، وترتيب وپی درپی شستن اعضای وضو.
وتكرار شستن رو ودستان وپاها سه بار، وهچنین تکرار کردن مضمضه واستنشاق سه بار.
درس چهردهم: نواقض وضوء وآن شش است:
خارج شدن چیزی از دو راه، وخارج شدن نجاست بسیار از بدن، وزایل شدن عقل بسبب خواب ویا غير آن، ولمس کردن آلۀ تناسلی بدون پرده، وخوردن گوشت شتر، وبر گشتن از سلام است، خداوند ما ومسلمان را از آن پناه دهد.
آگهی مهم: أما غسل دادن مرده: صحيح آن است که وضوء را نم شکناند، واین نظر اکثر علما است، به خاطر نبودن دلیل بر این لیكن اگردست غسل دهنده بدون حایل به شرمگاه مرد اصابت کرد وضوء بر او واجب میشود.
وواجب آن است که شرمگاه مرده را بى حایل لمس نکند.
وهمچنین لمس کردن زن، هرگز وضوء را نمی شکناند چه که به شهوت باشد ویا غير شهوت در صحیحترین اقوال علماء، تا زمانیکه چیزی از او خارج نشده است، زیرا پيامبر صلی الله علیه وسلم بعضی از همسران خود را بوسه میکردند سپس نماز میخواندند، ووضو نمیکردند.
(شماره بخش 3; صفحه 295)
اما فرمودۀ خداوند سبحانه در دو آيت سوره های نساء ومائده: یا مساس کرده باشید زنان را. بنابر صحیحترین اقوال علما مراد از آن جماع است، وآن گفتۀ ابن عباس رضي الله عنهما وجماعتی از علما است.
درس پانزدهم:
اخلاق مشروع برای هرمسلمان، واز آن جمله راستی درستکاری وامانت داری پاکدامنی حياء وشجاعت، وسخاون وبزرگواری ووفاداری وپاک نگاهداشتن خود از هر آنچه که آنرا حرام گردانیده است، وحسن همسایگی، ومساعدت در حد توان برای نیازمندان، وغير آن از اخلاق که قرآن ویا سنت بر شرعي بودن آن دلالت دارد.
درس شانزدهم:
آداب اسلامي: واز آن جمله سلام دادن وخوش رویی کردن وخوردن ونوشیدن بادست راست، وآداب شرعي هنگام دخول مسجد ویا منزل وخروج از آنها، وهنگام سفر وبا والدين وخویشاوندان وهمسایگان، وبزرگان وکوچکان، وتهنئت دادن بمناسبت نوزاد، وتسلیت دادن در مصیبت، ودیگر آداب اسلامي.
درس هفدهم:
بر حذر بودن از شرک، وانواع گناهها، واز آن جمله: هفث گناههای هلاک کننده وآنها عبارتند ازشرک به خدا، وجادو، وکشتن نفس که خدا آن را حرام گردانیده مگر به حق، وخوردن مال یتیم، وسود خوردن، وفرار کردن از رویارویی بادشمن، وتهمت زدن به زنان با ایمان وپاکدامن وبی خبر از کاربد.
(شماره بخش 3; صفحه 296)
واز آنجمله نافرمانی والدین، وقطع صلۀ رحم، وشهادت باطل وسوگند دروغ واذیت وآزار همسایه، وظلم مردم در خونها واموال وآبروهای آنها، وغيرآنچه که خداوند، يا رسول الله صلى الله عليه وسلم از آن نهی فرموده اند.
درس هیجدهم:
مجهز کردن مرده ونماز خواندن بر او، وتفصيل آن این است:
مجهز کردن مرده:
1 - وقتیکه مردن او يقینی شد، چشمانش پوشانده ودو فک پایین اش را بسته کند.
2 - هنگام غسل دادن مرده عورت او را بپوشاند، سپس پرده را اروی جسم او انداکی بلند کند، وشکم او را اندکی به نرمی فشار دهد وغسل دهند پارچۀ را در دست خود بپیچاند وبا آن او را استنجا دهد، سپس او را وضو دهد همانگونه برای نماز وضو کرده میشود، پس از آن سر وریش او را با آب وبرگ درخت سدر ویا مانند آن بشوید، سپس پهلوی راست وبعد پهلوی چپ او را بشوید، سپس از آن همینطور دو وسه بار او را بشوید، در هر بار دست خود را بر روی شکم او بگذراند، واگر چیزی از او خارج شد آن را بشوید، ومحل خروج شی را با پنبه ببندد، واگر در آنجا قرار نمی گرفت پس گل گرم ویا به هر وسیلۀ پزشکی دیگر مانند پلستر آن را بسته کند.
واو را از سر وضو بدهد، واگر به سه بار شستن پاک نشد پنج تا هفت بار آن را بشوید. سپس آنرا بلباس خشك كرد، وخوشبویی را در زیرهای بغل ودر بیخهای ران او قرار دهد، واگر همۀ جسم او را خوشبیوی وعطر زد بهتر است، وکفنهایش را نیز خوشبویی بزند، واگر بروت ها وناخنهای بلند ودراز شده بود آن را کوتاه کند، وموهاش را شانه نکند، وموهای زن سه دسته کرده میشود، واز پشت سرش آویزان کرده میشود.
3 - تكفين مرده بهتر آن است که مرد در سه لباس سفید تکفین کرده شود، پیراهن ودستار در آن نمیباشد، ودر داخل آنها داخل کرده میشود، واگر در پیراهن وإزار وچادر بزگ کفن کرده شد جایز است وباکی ندارد، وزن درپنج لباس کفن کرده میشود، دردرع(پارچۀ ازکفن که روی پوست بدن قرارمیگیرد ازگردن تامچ پارا می پوشاند، وچادر، وإزار، ودو لفافه یا لباس بزرگ که سراسر بدن مرده را در بر می گیرد.
(شماره بخش 3; صفحه 297)
وکودک در یک تاسه لباس کفن میشود، وكودك خرد سال در یک پیراهن ودر لفافه کفن کرده میشود،
4 - مستحقترین مردم به غسل دادن مرده ونماز خواندن بر او ودفن کردنش وصي او وبعد از آن پدر وپدر بزرگ ونزدیکتر ونزدیکتر به او از خویشاوندان او اند.
واولى به غسل دادن زن وصي او پس از آن مادرش وسپس مادر بزرگ، سپس هر که از زنان نزدیکتر ونزدیکتر به او هستند، وزن وشوهر میتوانند یک دیگر خود را بشویند، زیرا صدیق رضي الله عنه را همسرش غسل داد، و على رضي الله عنه همسرش فاطمه رضی الله عنها را خودش غسل داد.
5 -طریقۀ نماز خواندن بر مرده:
چهار تكبیر گفته میشود، وبعد از تکبیر اول فاتحة را میخوانند، واگر به همراه آن سورۀ کوتاهی ویا یک آیت ویا دو آيتي خواند بهتر است بنابه حديث صحيح وارد در این مورد از ابن عباس رضي الله عنهما سپس تكبیر دوم را بگوید صلوات بفرستد بر نبي صلى الله عليه وسلم مانند صلواتیکه در تشهد میخواند، سپس تکبیر سوم را بگویید واین دعا را بخواند: پروردگارا زند ومرده، وحاضر وغائب، وکوچک وبزرگ، ومرد وزن ما را ببخش، پروردگا را کسی را زنده داشتی او را مسلمان زنده بدار، وکسی را که میراندی برایمان بمیران، پروردگارا اورا ببخش ورحم فرما وعاقیت ده وعفو فرما، ومنزلگه اش را گرامی بدار وقبرش را وسیع گردان، وبا آب ویخ وبرف او را شستشوده، واز خطايا پاک گردان چنانکه لباس سفید از چرک پاک میشود، وخانۀ بهتر از خانه اش، وأهلی بهتر از اهلش برای او بگردان، واورا داخل بهشت کن وازعذاب قبر وعذاب دوزخ نگهدار، وقبرش را فراخ گردان، وآن را برایش منور گردان، پروردگارا ما را از اجر او محروم نگردان، وبعد از او گمراه مکن، سپس تکبیر چهارم را بگوید، ویک سلام از طرف راست خود بدهد.
ومستحب است که با هر تکبیری دست های خود را بلند کند، واگر مرده زن بود گفته شود: "پروردگارا اوراببخش (باضمیرمونث) تاآخر" واگردوجنازه بود گفته شود: "پروردگا را آن دو را ببخش" (باضمیز تثنیه) وبا صیغۀ جمع دعا کند اگر مرده ها چند زیاده از دو نفر بودند.
(شماره بخش 3; صفحه 298)
اما اگر مرده (فرط) پیش فرستاده شده بود بجای دعا به مغفرت برای او گفته شود: " پروردگارا اورا پاداش وذخیرۀ پیش فرستاده شده، وشفیع مقبول الشفاعت برای والدینش بگردان، پروردگارا میزان والدینش را با او سنگین گردان، واجرعظیم برای آنها عطا فرما، وبه سلف صالح ملحق کن ، واو را در ضمانت ابراهيم عليه السلام قرار ده، واو را از عذاب جحيم نگهدار".
- وسنت آن است که امام در ازای سر مرد، ودر ازای میان مرد ایستاده شود، واگر آنجا چند جنازه وجود داشت جنازۀ مرد نزدیک به امام قرار داده شود. وزن نزدیک به طرف قبله گذاشته شود، واگر همراه مردگان كودكان وجود داشت کودک پیش از زن گذاشته شود، پس از او زن وپس از زن کودک گذاشته شود، وسر کودک در ازای سر مرد، ومیان زن در ازای سر مرد قرار داده شود، وبه همين ترتيب دختر خرد سال سر او در ازای سر زن، ومیان او در ازای سر مرد گذاشته شود، ونماز گذاران همه پشت سر امام ایستاده شوند مگر اینکه اگر نماز گذار یک نفر بود ودردست راست امام ایستاده میشود.
وسپاس وستایش تنها خداراست ودرود وسلام خدا بر پیامبر او محمد وآل واصحاب او باد.



  قبلی     بعد